Đi tìm lẽ sống – Bạn sống để làm gì?

Nếu không bàn tới những phần chuyển ngữ tối nghĩa (điều khó tránh khỏi trong các sách tâm lý học) thì đây là một cuốn sách hay. Bởi vậy, trước tiên tôi khuyên bạn đọc bản tiếng Anh nếu có thể. Cuốn sách không chia thành nhiều chương mà chỉ có hai phần chính: Phần 1 viết về những trải nghiệm trong trại tập trung và Phần 2 sơ lược về liệu pháp ý nghĩa, học thuyết riêng được tác giả Victor Frankl phát triển dựa trên trải nghiệm của ông trong trại tập trung. Phần viết về liệu pháp ý nghĩa khá chuyên môn và tôi cũng không cho rằng dung lượng cuốn sách đủ để giải thích tường tận một liệu pháp tâm lý, bởi vậy với dân ngoại đạo như tôi thì Phần 1 hấp dẫn hơn nhiều. Có thể xem phần 1 cuốn sách như tự truyện của chính tác giả Victor Frankl trong trại tập trung Auschwitz. Điều thú vị ở đây là ông không hướng ngòi bút vào những sự kiện lịch sử hay tội ác kinh hoàng của Đức Quốc Xã. Thay vào đó, ở vai trò là một trong số những người tù còn sống sót, ông kể lại một cách khách quan những gì mà họ – những người tù trong trại tập trung bao gồm cả ông – phải trải qua: từ khi bị bắt về trại, làm quen với môi trường mới, cuộc sống sinh hoạt trong trại, những cuộc trốn trại,… Mục tiêu cuối cùng của tất cả những điều này chỉ để trả lời cho câu hỏi: “Các tù nhân nghĩ về cuộc sống hàng ngày trong trại tập trung như thế nào?”. Dù không tập trung vào lột tả tội ác của Đức Quốc Xã, nhưng chúng ta hoàn toàn có thể cảm nhận được điều đó qua diễn biến nội tâm của người tù và chính tác giả: từ không nỡ nhìn người khác bị đánh cho tới chai sạn về mặt cảm xúc, hay những trải nghiệm được kể rất tài tình: “Tôi sẽ không bao giờ quên được việc mình bị đánh thức giữa đêm bởi tiếng ú ớ của người bạn tù nằm bên, rõ ràng anh ấy đang trong cơn ác mộng. Tôi đưa tay định lay anh ấy dậy nhưng bỗng nhiên tôi rụt tay lại, lo sợ điều mình sắp làm. Vào lúc đó, tôi nhận thức rõ một sự thật rằng không có giấc mơ nào, cho dù có ghê sợ đến mấy, lại đáng sợ bằng thực tế ở trại, vốn đang bủa vây chúng tôi; v