Tôi bỏ nghề giảng dạy vì ChatGPT
(Lược dịch từ bài viết "I Quit Teaching Because of ChatGPT" của tác giả Victoria Livingstone đăng trên Tạp chí Time ngày 30/09/2024. Quá trình dịch thuật có sự hỗ trợ bởi AI) Mùa thu này là mùa thu đầu tiên trong sự nghiệp giảng dạy gần 20 năm mà tôi không còn lên giảng đường nữa. Suốt phần lớn sự nghiệp của mình, tôi đã dạy về viết lách, văn học và ngôn ngữ, chủ yếu cho sinh viên đại học. Phần lớn lý do tôi bỏ nghề là vì các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) như ChatGPT. Viết lách, như nhà sử học Lynn Hunt từng lập luận, "không phải là việc ghi chép lại những suy nghĩ đã có sẵn một cách có ý thức trong đầu người viết". Thực ra, viết lách là một quá trình gắn liền với tư duy. Tôi nhớ lại thời học cao học, khi phải mất nhiều tháng để xâu chuỗi các phần của luận án trong đầu và cuối cùng nhận ra rằng chỉ có thể giải quyết bài toán này bằng cách viết chúng ra. Viết lách là một thử thách khó khăn, đôi khi làm người ta sợ. Và trước sự cám dỗ của AI, nhiều học viên không còn sẵn sàng vượt qua thử thách này. Trong công việc gần đây nhất, tôi dạy viết luận văn cho học viên cao học tại một trường cao đẳng kỹ thuật. Nhiều học viên của tôi, đặc biệt là những người làm về khoa học máy tính, hiểu rõ về cơ chế của AI tạo sinh (Generative AI) hơn cả tôi. Họ nhận thức được rằng LLM là những công cụ không đáng tin cậy trong nghiên cứu, có thể gây ra ảo giác và bịa ra các trích dẫn giả. Họ cũng biết về tác động môi trường và các vấn đề đạo đức của công nghệ này. Tuy nhiên, hiểu biết đó không ngăn cản nhiều học viên của tôi phụ thuộc vào AI tạo sinh. Một số học viên thậm chí đã soạn nghiên cứu của mình thành ghi chú và nhờ ChatGPT viết bài hoàn thiện thay họ. Là một giáo viên có thâm niên, tôi đã xây dựng các bài tập theo từng bước và tìm cách kết hợp AI tạo sinh vào bài giảng của mình. Tôi thiết kế các hoạt động nhằm nhấn mạnh những hạn chế của công nghệ này, nhắc nhở học viên rằng ChatGPT có thể làm thay đổi ý nghĩa của văn bản khi được yêu cầu sửa đổi, có thể đưa ra thông tin thiên vị và