Lãnh đạo ảo tưởng sức mạnh AI

Mở đầu buổi Workshop "AI, xu hướng và công cụ trong L&D" vừa qua, tôi có đặt câu hỏi cho các L&D rằng có bao giờ họ gặp tình huống sếp/ CEO giao cho một việc gì đó rất gấp và bảo dùng AI "làm nhoáy tí ra ngay ấy mà". Kết quả là 100% câu trả lời trong phần bình luận đều là có gặp, thậm chí là gặp thường xuyên. Điều này không hiếm gặp, những nhà lãnh đạo trong câu chuyện trên được cộng đồng mạng phong tặng danh hiệu "AI-Washing Leader" (nhà lãnh đạo thổi phồng AI) hay thậm chí là "AI Delusional Leader" (nhà lãnh đạo ảo tưởng sức mạnh AI). Có nhiều cách lý giải cho vấn đề này, trong đó phải kể đến bản chất của chatbot là luôn tìm cách làm hài lòng người dùng. Khi sếp nảy ra ý tưởng, dù nó xa rời thực tế đến mấy thì AI cũng sẽ khen ngợi đó như một giải pháp vĩ đại, trong khi các chuyên gia trong nhà lại thẳng thắn chỉ ra lỗ hổng. Sự "chiều chuộng" của AI khiến nhiều nhà lãnh đạo rơi vào bẫy tâm lý, tin tưởng máy móc hơn cả đội ngũ nhân sự bằng xương bằng thịt. Bi kịch bắt đầu khi các sếp dùng chính những đoạn mã hay nội dung do AI tạo ra để đi chỉ trích, bắt lỗi nhân viên vô căn cứ. Điển hình như tại Pocket OS, việc lạm dụng công cụ Cursor và Claude đã dẫn đến thảm họa xóa sạch toàn bộ dữ liệu trên môi trường vận hành thật. Đỉnh điểm của sự ảo tưởng là sau sự cố, vị CEO này vẫn lên mạng tự hào khoe rằng đã nhờ AI khôi phục được dữ liệu từ... ba tháng trước, bất chấp việc mất dữ liệu dài hạn là đòn chí mạng với doanh nghiệp. Một trường hợp khác là Garry Tan, CEO của quỹ Y Combinator, khi hồ hởi tuyên bố mở mã nguồn bộ giải pháp tự động siêu cấp, nhưng thực chất 90% chỉ là những câu prompt vô cùng ngô nghê. Nhiều CEO không hề tính toán đến chi phí ẩn và cái bẫy phụ thuộc khi vận hành hệ thống hoàn toàn dựa vào API của bên thứ ba. Hãy nhìn vào bài học thực tế từ Microsoft, một gã khổng lồ công nghệ hàng đầu thế giới với tiềm lực tài chính vô hạn mà còn phải thừa nhận không đủ ngân sách để chi trả cho các hóa đơn API đắt đỏ từ Claude của Anthropic, dẫn đến việc phải